Θέσεις του Δικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS για το Νομοσχέδιο για τον Αιγιαλό

 
 

Θέσεις του Δικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS για το Νομοσχέδιο για τον Αιγιαλό

Print
 
 

Το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS θέλοντας να συμβάλλει στον κοινωνικό διάλογο σχετικά με το Ν/Σ "περί Αιγιαλού και Παραλίας" καταθέτει πιο αναλυτικά την κριτική του πάνω στο Ν/Σ με στόχο να συμπράξει στην προσπάθεια φορέων για μια πιο αποτελεσματική παράκτια νομοθεσία και φιλοσοφία βιώσιμης διαχείρισης των παράκτιων κοινόχρηστων πόρων.

 

Το Ν/Σ περί Αιγιαλού και Παραλίας που έχει κατατεθεί και θα παρουσιαστεί σύντομα στην αρμόδια Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής είναι ένα αντιφατικό κείμενο που ενώ από τη μία διακηρύττει ότι επιδιώκει να συμβάλει στην προστασία του παράκτιου περιβάλλοντος με βάση τις αρχές τις αειφορίας και του χωροταξικού σχεδιασμού, από την άλλη με τις διατάξεις του, παρά κάποιες οριακές θετικές παρεμβάσεις, αναιρεί τον κοινόχρηστο χαρακτήρα του κοινωνικού και περιβαλλοντικού αγαθού που είναι ο Αιγιαλός και υποθηκεύει την προστασία και βιώσιμη διαχείριση της παράκτιας ζώνης.

 


Διέπεται από μια φιλοσοφία διαχείρισης των παράκτιων και θαλάσσιων κοινόχρηστων πόρων μέσα από μια περιορισμένη -και από καθαρά οικονομική σκοπιά- οπτική που αντιμετωπίζει την παράκτια ζώνη ως δημόσια κτήματα- φιλέτα γης που μπορούν να παραχωρηθούν με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών.

Είναι γεγονός ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει μια ολοκληρωμένη νομοθεσία για την παράκτια ζώνη που να αντιμετωπίζει μέσα από την οπτική της προστασίας και της βιώσιμης διαχείρισης την ευαίσθητη αυτή ζώνη.

 


Προτάσεις του Δικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS για το Ν/Σ «αιγιαλός και παραλία»

1. H όποια νομοθετική ρύθμιση για θέματα παράκτιας ζώνης θα πρέπει να είναι σφαιρική και όχι αποσπασματική, θα πρέπει να είναι προϊόν ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων υπουργείων αλλά και των βασικών κοινωνικών, επιστημονικών και περιβαλλοντικών φορέων (υπουργεία, μεταξύ των οποίων και το ΥΠΕΧΩΔΕ, επιστημονικοί φορείς και ενώσεις, όπως Δ.Σ.Α, ΣΕΠΟΧ, ΤΕΕ, Ωκεανογράφοι, Βιολόγοι, Περιβαλλοντολόγοι, κα), περιβαλλοντικές οργανώσεις, πανεπιστήμια κι ερευνητικά ιδρύματα κα.

2. Με δεδομένο ότι απουσιάζει μέχρι σήμερα μια πολιτική που να αντιμετωπίζει με ολοκληρωμένο τρόπο τα θέματα της προστασίας του παράκτιου οικοσυστήματος, της εξασφάλισης της κοινωνικής – πολιτιστικής αξίας του καθώς και της έκτασης και της μορφής των παρεμβάσεων και οικονομικών δραστηριοτήτων στην ευαίσθητη αυτή ζώνη, θα πρέπει να διαμορφωθεί μια στρατηγική για τη διαχείριση της παράκτιας ζώνης, μέσα από διάλογο με τη μορφή ενός «κοινοβουλίου ακτών» κι αξιοποιώντας την εμπειρία των Εθνικών Αναφορών, στο πλαίσιο της Σύστασης της ΕΕ για την αποτελεσματική εφαρμογή της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Παράκτιας Περιοχής. Η Εθνική Στρατηγική για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης θα πρέπει να έχει σαφώς καθορισμένους στόχους, χρονοδιαγράμματα και δεσμευμένους πόρους στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης στον τομέα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» αλλά και στα επιμέρους Επιχειρησιακά και στα Περιφερειακά Προγράμματα.
3. Οι αρχές της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης θα πρέπει να είναι οι κατευθυντήριες σε οποιαδήποτε νομοθετική ρύθμιση, πολιτική και πρακτική που αφορά στην παράκτια ζώνη. Ο «αιγιαλός» και η «παραλία» δεν πρέπει, λοιπόν, να αντιμετωπίζονται χωριστά αλλά ως ενιαίο σύνολο του παράκτιου οικοσυστήματος που απαιτεί ολοκληρωμένες ρυθμίσεις, προστασία και βιώσιμη διαχείριση.
4. Ένας σύγχρονος σχεδιασμός για την παράκτια ζώνη, θα πρέπει να λάβει υπόψη του ότι τόσο για λόγους προστασίας του παράκτιου οικοσυστήματος όσο και για λόγους οικονομικής και κοινωνικής προστασίας απέναντι στη διάβρωση, την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην παράκτια ζώνη αλλά και πιθανών παλιρροϊκών κυμάτων και στο μέλλον, είναι απαραίτητο να δημιουργήσουμε μεγαλύτερες ζώνες εκτόνωσης (buffer zones) και να υποχωρήσουμε στις ακτές, δημιουργώντας ζώνες παραλίας μεγαλύτερου εύρους αντί να πλησιάζουμε περισσότερο εκεί που σκάει το κύμα.
5. Τα θέματα της χάραξης κι εφαρμογής της στρατηγικής για την παράκτια ζώνη πρέπει να περάσουν σε ένας ανεξάρτητο Οργανισμό Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης στον οποίο θα πρέπει να συμμετέχουν αντιπροσωπευτικά εκτός από τη διοίκηση, επιστημονικοί και περιβαλλοντικοί φορείς. Ο Οργανισμός Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης θα επεξεργάζεται με βάση τις αρχές της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης.
Ο Οργανισμός Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης πρέπει να:
  1.  
    •  Αποτελεί ένα είδος αντιπροσωπευτικού φόρουμ διαλόγου για θέματα ακτών, δηλαδή κάτι σαν  «εθνικό κοινοβούλιο ακτών».
    • Είναι επιφορτισμένος με την προστασία των οικοσυστημάτων και του τοπίου στις παράκτιες περιοχές, στα δέλτα των ποταμών και στις παρόχθιες περιοχές λιμνών έκτασης άνω του 1 τετρ. Χιλιομέτρου.
    • Μπορεί για την εκπλήρωση του σκοπού του να αποκτά την κυριότητα εκτάσεων  σε περιοχές της αρμοδιότητάς του, μέσω αγορών ή δωρεών και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μέσω απαλλοτριώσεων.
    • Έχει σημαντικό ετήσιο προϋπολογισμό για την υλοποίηση του σχεδιασμού του καθώς και επαρκές επιστημονικό και διοικητικό προσωπικό.
    • Παραχωρεί τη διαχείριση των παράκτιων περιοχών στην τοπική αυτοδιοίκηση, σε φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών ή σε άλλες τοπικού χαρακτήρα κοινοπραξίες, αφού πρώτα πραγματοποιήσει τις απαραίτητες εργασίες για την αποκατάσταση του οικοσυστήματος και της παράκτιας ζώνης, με την προϋπόθεση και δέσμευση ότι οι φορείς αυτοί δεσμεύονται να τηρήσουν τις προδιαγραφές βιώσιμης διαχείρισης που έχουν τεθεί.
    • Προσδιορίζει με τη βοήθεια επιστημονικών ερευνών ποιες είναι οι επιτρεπόμενες παρεμβάσεις, ποιες οι επιτρεπόμενες μορφές διαχείρισης και ποιες δραστηριότητες είναι συμβατές με την προστασία των οικοσυστημάτων και του τοπίου.
    • Οργανώνει συμμετοχικές διαδικασίες με τη μορφή τοπικών «κοινοβουλίων ακτών», ώστε οι τοπικές κοινωνίες να συμμετέχουν ενεργά στη διαχείριση της παράκτιας ζώνης.
    • Παρακολουθεί τη διαχείριση της παράκτιας ζώνης στις αστικές περιοχές και ελέγχει την εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης σε λιμάνια και βιομηχανικές ζώνες
    • Δημιουργεί ηλεκτρονική βάση δεδομένων και μητρώων παράκτιων και παρόχθιων ζωνών, στα οποία καταχωρούνται:
      • όλα τα στοιχεία για τα οικολογικά, κοινωνικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχές,
      • μελέτες και στοιχεία για την κατάσταση κάθε περιοχής,
      • οι υπάρχουσες πιέσεις, πηγές ρύπανσης και υποβάθμισης και η εξέλιξή της κατάστασής τους
      • εκτιμήσεις για τον κίνδυνο διάβρωσης, δημιουργίας παλιρροϊκών κυμάτων και σημαντικής επίδρασης των κλιματικών αλλαγών σε κάθε περιοχή
      • τα σχέδια διαχείρισης, αποκατάστασης και εξυγίανσης που υλοποιούνται σε κάθε περιοχή
      • οι επιτρεπόμενες δραστηριότητες και η αξιολόγηση των επιπτώσεών τους,
      • όλες οι διοικητικές πράξεις, οι οποίες αφορούν στον καθορισμό, διαχείριση, εκμετάλλευση και προστασία των ζωνών.

Η ηλεκτρονική βάση δεδομένων υποστηρίζεται από ένα ηλεκτρονικό δίκτυο περιβαλλοντικής πληροφόρησης που επιτρέπει στους πολίτες να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες και τα δεδομένα με τρόπο φιλικό στον χρήστη και ουσιαστικό.
 
Μόνο ο Οργανισμός Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης μπορεί να προβαίνει σε παραχώρηση της χρήσης με βάση συγκεκριμένες προδιαγραφές, τεκμηριωμένη απόφαση κι απαιτήσεις που εξασφαλίζουν τη βιώσιμη διαχείριση και προστασία. Η αρμοδιότητα αυτή δεν εκχωρείτε πλέον σε κάποιο Υπουργό, ώστε να εκλείψουν φαινόμενα πελατειακών σχέσεων και διαφθοράς.
6. Αντικατάσταση της κατά περίπτωση διαδικασίας ορισμού γραμμών αιγιαλού και παραλίας, με μια κανονική, γενικής εφαρμογής διαδικασία με την ανάλυση και επεξεργασία ψηφιακών αεροφωτογραφιών και δορυφορικών εικόνων, και συμπληρωματικά με την αυτοψί.
7. Σε ότι αφορά τα προβλήματα από τη διάβρωση, δεν μπορεί να παραχωρείται με τόση ευκολία άδεια για τεχνικά έργα που μπορούν να μεταφέρουν το πρόβλημα κάπου αλλού ή και να εντείνουν το πρόβλημα, αλλά πρέπει να υπάρχει ολοκληρωμένη προσέγγιση με βάση τις αρχές της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης (ICZM).
 

Οι εισηγήσεις και τα πρακτικά της Ημερίδας καθώς και το πιο αναλυτικό κείμενο κριτικής του Δικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS για το Ν/Σ είναι διαθέσιμα σε μορφή PDF εδώ.