Το οξύ πρόβλημα της οξίνισης

 
 

Το οξύ πρόβλημα της οξίνισης

Print
 
 

Η οξύτητα των ωκεανών έχει αυξηθεί κατά 26 % από τότε που ξεκίνησε η εποχή της εκβιομηχάνισης, καθώς μέρος του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) που απελευθερώνεται την ατμόσφαιρα «παγιδεύεται» από τους ωκεανούς, που αποτελούν έτσι βασικούς ρυθμιστές του παγκόσμιου κλίματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η UNESCO, ο παγκόσμιος ωκεανός απορροφά 24 εκατ. τόνους CO2 κάθε μέρα. Η διαδικασία αυτή έχει ως αποτέλεσμα όμως τη μείωση του ph τους, ένα φαίνόμενο που ονομάζουμε οξίνιση. Η οξίνιση των ωκεανών είναι ένα πολύπλοκο φαινόμενο και έτσι είναι πολύ δύσκολο για τους επιστήμονες να παρατηρήσουν τις επιπτώσεις του. Η «απομόνωση» του φαινομένου από άλλους παράγοντες που υποβαθμίζουν τους ωκεανούς είναι πραγματική πρόκληση. Ωστόσο, οι οικονομικές επιπτώσεις είναι ήδη ορατές.

 

 

Για παράδειγμα, τα αυξημένα ποσοστά θνησιμότητας των προνυμφών των στρειδιών στις μονάδες οστρεοκαλλιέργειας στη δυτική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών μειώνουν την παραγωγικότητά τους. Η οξίνιση είναι πανταχού παρούσα, ακόμα και σε περιοχές με μικρή ή και καμία ανθρωπογενή επίδραση, όπως είναι η Αρκτική. Εκτιμάται μάλιστα ότι ο σημερινός ρυθμός οξίνισης είναι 10 φορές υψηλότερος από κάθε άλλη περίοδο τα τελευταία 55 εκατ. χρόνια.
Η νέα ιστοσελίδα που εγκαινιάστηκε την 1η Απριλίου στοχεύει στο να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες, και εν γένει να κάνει διαθέσιμη όλη την υπάρχουσα πληροφορία σχετικά με το φαινόμενο όχι μόνο στο ευρύ κοινό, αλλά και στους λαμβάνοντες τις αποφάσεις και την υπόλοιπη επιστημονική κοινότητα, καθώς και να παρουσιάσει τη δουλειά που γίνεται από αρκετά πρωτοποριακά ιδρύματα που συνεργάζονται για την προαγωγή της επιστημονικής γνώσης και την ενδυνάμωση της διεθνούς συνεργασίας πάνω στο θέμα αυτό. Η ιστοσελίδα αποτελεί μια συμπαραγωγή της Διακυβερνητικής Ωκεανογραφικής Επιτροπής (IOC-UNESCO), του Διεθνούς Προγράμματος για τη Γεώσφαιρα-Βιόσφαιρα (IGBP), της Επιστημονικής Επιτροπής για τις Ωκεάνειες Έρευνες (SCOR) και του Διεθνούς Κέντρου Συντονισμού για την Οξίνιση των Ωκεανών (OA-ICC) που λειτουργεί υπό τα Περιβαλλοντικά Εργαστήρια του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) που βρίσκονται στο Μονακό.
Η έναρξη της λειτουργίας της νέας ιστοσελίδας συνέπεσε με τη δημοσίευση της τελευταίας έκθεσης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC). Η έκθεση έχει τίτλο «Κλιματική Αλλαγή 2014: Επιπτώσεις, Προσαρμογή και Τρωτότητα» και αναφέρει ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ήδη όλες τις ηπείρους και τους ωκεανούς. Επίσης, εξηγεί ότι η οξίνιση των ωκεανών δρα ταυτόχρονα με άλλους παράγοντες που προκαλούν μεταβολές σε παγκόσμιο (π.χ. αύξηση της μέσης θερμοκρασίας, μείωση των επιπέδων οξυγόνου) ή τοπικό επίπεδο (π.χ. ρύπανση, ευτροφισμός). Αν αυτοί οι παράγοντες δρουν όντως συνεργιστικά και σωρευτικά (αθροιστικά), αυτό σημαίνει ότι μπορεί να δημιουργηθεί μια ιδιαίτερα πολύπλοκη κατάσταση, οι επιπτώσεις για τα είδη και τα οικοσυστήματα μπορεί να είναι ιδιαίτερα δυσμενείς και η εκτίμησή τους, σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες. Αξίζει να σημειωθεί πως οι παρατηρούμενες επιπτώσεις λαμβάνουν χώρα από τους τροπικούς προς τους πόλους, από τα μικρά νησιά προς τις μεγαλύτερες ηπείρους, και από τις πλουσιότερες χώρες προς τις φτωχότερες.
Πηγή: Δελτίο Τύπου UNESCO: Visualizing Ocean Acidification: new online resource