Η πλαστική σακούλα «απελαύνεται»

 
 

Η πλαστική σακούλα «απελαύνεται»

Print
 
 

18/11/2014

 

Η Γαλλική Εθνοσυνέλευση, μετά από μακρές συζητήσεις, ενέκρινε στις 14 Οκτωβρίου νομοσχέδιο για τη μείωση της συμβολής της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα και την προώθηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών, στηρίζοντας έτσι ένα πρώτο βήμα προς την ενεργειακή μετάβαση της χώρας σε μια πιο «καθαρή» οικονομία. Εκτός αυτού, το νομοσχέδιο επιβάλλει απαγόρευση στη διάθεση πλαστικών σακουλών μιας χρήσης από τα καταστήματα από το έτος 2016, ενώ αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει και για τα πλαστικά είδη κουζίνας, ξεκινώντας από το 2020. Η εξέλιξη αυτή καθιστά τη Γαλλία τη δεύτερη Ευρωπαϊκή χώρα, μετά την Ιταλία, που νομοθετεί μια τέτοια απαγόρευση.

 

 


Πολλές κοινωνίες σε ολόκληρο τον κόσμο προσπαθούν να απαλλαγούν από την πλαστική σακούλα και να αντιμετωπίσουν το πλήθος των προβλημάτων που συνδέονται με τη χρήση τους, θεσπίζοντας απαγορεύσεις, εθελοντικές συμφωνίες και οικονομικά «εργαλεία» (π.χ. εισφορές, φόρους) σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.
H πρώτη χώρα που επέβαλλε υποχρεωτικά τέλη ήταν η Δανία. Σύμφωνα με τον κανονισμό που ψηφίστηκε πριν από περίπου δύο δεκαετίες, οι παραγωγοί υποχρεούνται σε καταβολή φόρου, το ύψος του οποίου καθορίζεται από το βάρος των σακουλών [η τιμή βάσης διαμορφώνεται σήμερα στις 22 Κορώνες Δανίας/ kg] και αφορά τόσο στις πλαστικές όσο και στις χάρτινες σακούλες. Αυτή η οικονομική επιβάρυνση μετακυλίεται στον επόμενο κρίκο της αλυσίδας, δηλ. στους εμπόρους λιανικής πώλησης. Η χρέωση ή όχι των τελικών χρηστών -των καταναλωτών- επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των επιχειρήσεων. Παγκοσμίως, το πιο γνωστό καλό παράδειγμα είναι αυτό της Ιρλανδίας. Από το 2002 και μετά, οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν στο ταμείο έναν ειδικό κρατικό φόρο για κάθε πλαστική σακούλα που επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν (σήμερα ανέρχεται στα 22 cents). Το μέτρο αυτό οδήγησε σε μείωση της χρήσης κατά 90 %. Ταυτόχρονα, τα χρήματα που συγκεντρώνονται καταλήγουν σε Ταμείο που χρηματοδοτεί δράσεις προς όφελος του περιβάλλοντος. Μόνο κατά το πρώτο έτος εφαρμογής του μέτρου, συγκεντρώθηκαν περισσότερα από 9.6 εκατομμύρια δολάρια.
Τουλάχιστον 16 Αφρικανικές χώρες έχουν ανακοινώσει απαγορεύσεις σε συγκεκριμένα είδη σακουλών, με διαφορετικά επίπεδα αποτελεσματικότητας. Εξ αυτών, η Ρουάντα διαθέτει το πιο αυστηρό, ίσως, πλαίσιο διεθνώς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι, σύμφωνα με μαρτυρίες, από το 2008 που τέθηκε σε ισχύ η εθνική απαγόρευση (μη βιοδιασπώμενες, <100 microns), οι πλαστικές σακούλες που μεταφέρουν στις αποσκευές τους οι επιβάτες των αεροπλάνων που φτάνουν στη χώρα από το εξωτερικό, κατάσχονται. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του μέτρου τίθεται σε αμφισβήτηση λόγω της μαύρης αγοράς που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια.
Στις Η.Π.Α απαγορεύσεις ή οικονομικά μέτρα έχουν επιβληθεί σε περισσότερες από 150 πόλεις και κομητείες. Το Σεπτέμβριο, ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια υπέγραψε πράξη νομοθετικού περιεχομένου που απαγορεύει από τον Ιούλιο του 2015 τη διανομή της πλαστικής σακούλας μιας χρήσης από τα μεγάλα καταστήματα σε ολόκληρη την πολιτεία. Την ίδια πρακτική θα πρέπει να ακολουθήσουν ένα χρόνο μετά οι μικρότερες επιχειρήσεις, όπως είναι τα καταστήματα πώλησης οινοπνευµατωδών ποτών και ψιλικών.