Καθαρίζουμε παραλίες … ή «καθαρίζουμε» τη βιοποικιλότητα;

 
 

Καθαρίζουμε παραλίες … ή «καθαρίζουμε» τη βιοποικιλότητα;

Attention: open in a new window. PDFPrintEmail
 
 

Οι περισσότεροι από εμάς, όταν επισκεπτόμαστε μία παραλία ερχόμαστε συχνά αντιμέτωποι με το αντιαισθητικό θέαμα των σκουπιδιών ˙ αποτσίγαρα, πλαστικές σακούλες, γυάλινα μπουκαλάκια, τενεκεδάκια και πολλά πολλά άλλα… Το πρόβλημα της ρύπανσης, όχι μόνο των ακτών αλλά και εν γένει των φυσικών περιοχών, κυρίως από δραστηριότητες αναψυχής είναι ευρύ και επίμονο. Η σοβαρότητά του ποικίλει και εξαρτάται από των αριθμό των επισκεπτών, την παιδεία τους, καθώς και το διαχειριστικό σχέδιο που υπάρχει (αν υπάρχει…) για την περιοχή.

 

Για μερικές παραλίες τα απορρίμματα είναι ένα εποχικό πρόβλημα, κατά την έντονη τουριστική περίοδο. Σε άλλες παραλίες το πρόβλημα είναι μόνιμο…
Οι ακτές είναι δυναμικά και ιδιαίτερα ευαίσθητα οικοσυστήματα. Τα δεδομένα που υπάρχουν κάνουν λόγο για ραγδαίες αλλαγές στα παράκτια οικοσυστήματα, εξαιτίας των ανθρωπογενών πιέσεων, οι οποίες λαμβάνουν χώρα με ένταση και ρυθμό άνευ προηγουμένου.
Οι  περισσότερες ακτές υφίστανται πιέσεις κυρίως από δραστηριότητες αναψυχής και υπέρμετρης, χωρίς περιβαλλοντικό σχεδιασμό ανάπτυξης του τουρισμού. Αυτές οι περιοχές προκειμένου να διατηρούνται καθαρές υπόκεινται σε διάφορους τρόπους διαχείρισης, από τον καθαρισμό με τα χέρια έως τη χρήση εντατικών και βαρέων μηχανημάτων (για την απομάκρυνση ογκωδών και βαρέων απορριμμάτων). Η εμπλοκή των μηχανημάτων έχει συνήθως ως σκοπό τη μαζική απομάκρυνση των ξεβρασμένων φυκών, των απορριμμάτων και άλλων αντικειμένων (μεγάλα βότσαλα, κροκάλες), μέσω της χρήσης τσουγκράνας ή κοσκίνων άμμου.
Όμως πόσο ακίνδυνη είναι η χρήση των μηχανημάτων αυτών για τη δομή και λειτουργία των παράκτιων αμμωδών οικοσυστημάτων; Μήπως τελικά κάνουμε περισσότερο κακό παρά καλό; Τέτοιου είδους καθαρισμοί δεν απομακρύνουν μόνο ανεπιθύμητα υλικά, αλλά και μορφές ζωής, φυτών και ζώων, ενώ ταυτόχρονα καταστρέφουν πολύτιμα οικοσυστήματα, όπως αμμοθίνες. Από μελέτες που έχουν γίνει φαίνεται ότι η παρατεταμένη χρήση των μηχανημάτων καθαρισμού, τόσο χρονικά (από βδομάδες έως χρόνια) όσο και σε έκταση (μεγαλύτερο του 1 χλμ έως 100 χλμ.), μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στη βιοκοινωνία των αμμωδών ακτών και να υποβαθμίσει την ποιότητα και δομή της τροφικής αλυσίδας, εξαιτίας της ταυτόχρονης απομάκρυνσης οργανικού υλικού, πηγών τροφής και ενδιαιτήματος.
Επίσης, φαίνεται ότι συμβάλλει στην γενικότερη υποβάθμιση τόσο της μεσοπαραλιακής ζώνης όσο και παράκτιων οικοσυστημάτων όπως οι αμμοθίνες. Κυρίως η απομάκρυνση των ξεβρασμένων φυκών  σε συνδυασμό με τη γενικότερη όχληση των μηχανημάτων μπορεί να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη βιοποικιλότητα και στην αφθονία των κοινωνιών των αμμωδών οικοσυστημάτων, καθώς και στην αφθονία των ανώτερων θηρευτών, όπως τα θαλασσοπούλια, αλλά και ενδιαιτημάτων.
Αλλά και η απομάκρυνση των φυκών έχει πολύ μεγάλες οικολογικές επιπτώσεις. Η κοινωνία των μικρών ασπόνδυλων (π.χ. ισόποδα και έντομα) που κατοικούν στις αμμώδεις παραλίες είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις αποθέσεις αυτές, οι οποίες αποτελούν πηγή τροφής και καταφύγιο κατά της ξήρανσης. Η χρήση μηχανημάτων καθαρισμού απομακρύνει τους οργανισμούς αυτούς, οι οποίοι συνιστούν το 40% των ειδών και αποτελούν σημαντικό θήραμα για τα επόμενα τροφικά επίπεδα. Αντιθέτως, γένη με μεγαλύτερη ικανότητα μετακίνησης, όπως μύγες, μπορούν και παραμένουν στις περιοχές αυτές. Οργανισμοί όπως τα θαλασσοπούλια, που τρέφονται από τα ασπόνδυλα που φιλοξενούνται στα ξεβρασμένα φύκια, επηρεάζονται άμεσα. Επίσης, τα βαρέα μηχανήματα καταστρέφουν τις φωλιές θαλασσοπουλιών και χελωνών, σκοτώνοντας τα μικρά τους ή καταστρέφοντας τα αβγά. Τέλος, φαίνεται ότι τα ίχνη που αφήνουν πάνω στην άμμο τα μηχανήματα, μπορούν να αποπροσανατολίσουν τα μικρά χελωνάκια που προσπαθούν μετά την εκκόλαψή τους να φτάσουν στη θάλασσα.



 
 
aktes1.jpg
 
Copyright © 2011 Medsos. All Rights Reserved. Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.
Χορηγία φιλοξενίας medsos.gr από την dnHost.gr