Οξίνιση των ωκεανών

 
 

Οξίνιση των ωκεανών

Attention: open in a new window. PDFPrintEmail
 
 

Οι ωκεανοί είναι οι κύριοι ρυθμιστές του παγκόσμιου κλίματος και κρύβουν τεράστια ποικιλία ειδών και οικοσυστημάτων. Περίπου το 90% της βιομάζας του πλανήτη βρίσκεται στους ωκεανούς, από μικρόβια μέχρι τα πιο έξυπνα ζώα της Γης, τις φάλαινες. Παρόλη την σημαντικότητα των ωκεάνιων, θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων ακόμη ο υδάτινος αυτός κόσμος δε λαμβάνει της αναγκαίας προσοχής. Τα προβλήματα που αφορούν στα οικοσυστήματα αυτά απλώς τυγχάνουν μιας επιφανειακής/πρόχειρης επεξεργασίας και αντιμετώπισης, σε ό,τι αφορά τόσο στη λήψη αποφάσεων όσο και στην ολοκλήρωση σχεδίων δράσης και μελετών.
Ο άνθρωπος φαίνεται ότι ακόμα και σήμερα θεωρεί δεδομένη τη συνεχή εκμετάλλευση των υπηρεσιών που προσφέρουν τα οικοσυστήματα. Η αντίληψη της ανεξάντλητης ρυποχωρητικότητας των ωκεανών, η ανεξέλεγκτη εκμετάλλευση πόρων και η εισαγωγή  ξενικών εισβαλόντων ειδών οδήγησε στη ρύπανση, στην υποβάθμιση ή ακόμα και καταστροφή οικοτόπων και στην εξαφάνιση ειδών. Τα ιχθυοαποθέματα εξαιτίας της υπεραλίευσης, της παράνομης αλιείας και της χρήσης καταστρεπτικών αλιευτικών εργαλείων βρίσκονται σε πορεία κατάρρευσης, ενώ το θαλάσσιο-ωκεάνιο περιβάλλον γίνεται όλο και πιο θερμό, όξινο και αφιλόξενο. Όλα αυτά τα προβλήματα μεγεθύνονται υπό το πρίσμα της επιταχυνόμενης κλιματικής αλλαγής εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Παγκοσμίως ήδη γίνονται αντιληπτές αλλαγές στο περιβάλλον με έντονες επιπτώσεις, όπως αύξηση της στάθμης της θάλασσας, επιδείνωση της συχνότητας των έντονων καιρικών φαινομένων (καταιγίδες κτλ), μείωση στη διαθεσιμότητα των φυσικών πόρων, διαταραχή εποχικών καιρικών μοτίβων, λιώσιμο πολικών πάγων, αλλαγές στην παροχή και ποιότητα γλυκού νερού. Αυτές οι αλλαγές συμβαίνουν με ρυθμούς ταχύτατους, άνευ προηγουμένου, που  τελικά έχουν αντίκτυπο και στον άνθρωπο, είτε μέσω της υποβάθμισης της υγείας και της ποιότητα ζωής του, είτε μέσα από την γενικευμένη κρίση στην οικονομία.


Ένας πολύ σημαντικός δείκτης της υποβάθμισης των ωκεανών, είναι το φαινόμενο της οξίνισής τους, δηλαδή της μείωσης του pΗ τους. Με λίγα λόγια, οι ωκεανοί μπορούν να λειτουργούν ως «παγίδες» διοξειδίου του άνθρακα, μετριάζοντας μάλιστα έτσι τα αποτελέσματα των αυξημένων εκπομπών του αερίου αυτού εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας, αυξάνοντας όμως ταυτόχρονα την οξύτητα του νερού. Συγκεκριμένα, απορροφούν μεταξύ του ¼ και ½ του ανθρωπογενούς CO2, ενώ από την εποχή της βιομηχανικής επανάστασης η οξίνιση της επιφάνειας των ωκεανών αυξήθηκε κατά 30%. Ο ρυθμός με τον οποίο αυξάνεται η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας υπολογίζεται ότι είναι περίπου 100 φορές μεγαλύτερος τα τελευταία 650.000 χρόνια.
Αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί και στο μέλλον, σημαντικοί θαλάσσιοι οργανισμοί με ασβεστολιθικό εξωσκελετό (π.χ. ασβεστολιθικοί κοραλλιογενείς ύφαλοι, εξωτερικά προστατευτικά περιβλήματα οργανισμών), όπως κοράλλια και πλαγκτό, θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες επιβίωσης. Η διαταραχή στη σύνθεση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, εξαιτίας της αδυναμίας των οργανισμών αυτών να προσαρμοστούν στις ταχύτατα μεταβαλλόμενες συνθήκες στη χημεία των θαλασσών, μπορεί να προκαλέσει στο τέλος ακόμα και την κατάρρευση ιχθυαποθεμάτων (καταστροφή οικοτόπων, μείωση τροφής) σε πολλές περιοχές και συνεπώς την οικονομική καταστροφή παράκτιων και θαλάσσιων αλιέων, αλλά και την τουριστική υποβάθμιση αυτών των περιοχών (π.χ. κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν θέλγητρο για τους λάτρεις της κατάδυσης).
Στην Ελλάδα τα δεδομένα για το θέμα αυτό είναι αποσπασματικά και αφορούν μόλις στα τελευταία 10 χρόνια. Συστηματικότερη δουλειά γίνεται τα τελευταία 3 χρόνια με τη συνεργασία:
•    του Εργαστηρίου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης και Αντιρρυπαντικής Τεχνολογίας, του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος, Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, και
•    ερευνητών του ΕΛΚΕΘΕ.

 

 

 

 

 
Copyright © 2011 Medsos. All Rights Reserved. Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.
Χορηγία φιλοξενίας medsos.gr από την dnHost.gr